کاهش 7 تا 25 درصدی نیاز خالص آبیاری پنبه با استفاده از ارقام زودرس در خراسان شمالی

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی گفت: بررسی‌های انجام‌شده در شرایط شهرستان مانه نشان می‌دهد استفاده از ارقام زودرس پنبه می‌تواند حدود 7 تا ۲۵ درصد نیاز خالص آبیاری این محصول را نسبت به ارقام دیررس کاهش دهد.

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان شمالی، دکتر جلیل علوی اظهار کرد: پنبه پس از گندم و جو، سومین محصول مهم و راهبردی خراسان شمالی به شمار می‌رود و نقش قابل‌توجهی در اقتصاد کشاورزی استان دارد.

وی افزود: در سال ۱۴۰۵ حدود هشت هزار و ۳۱۰ هکتار از اراضی استان به کشت پنبه اختصاص یافته و شهرستان‌های مانه، اسفراین، جاجرم و سملقان از مناطق مهم تولید این محصول هستند.

علوی با اشاره به چالش‌های تولید پنبه در سال‌های اخیر گفت: خشکسالی، کاهش منابع آب، افزایش هزینه‌های تولید، شوری برخی اراضی و مشکلات تأمین نهاده‌ها از جمله عواملی است که تولید این محصول را با چالش مواجه کرده است.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی گفت: با توجه به شرایط موجود، افزایش بهره‌وری، کاهش نیاز آبی، شناسایی ارقام سازگار با شرایط استان و بهبود کیفیت و ارزش اقتصادی پنبه در دستور کار فعالیت‌های پژوهشی مرکز قرار گرفته است.

وی مدیریت مصرف آب را یکی از محورهای اصلی تحقیقات در حوزه پنبه عنوان کرد و افزود: بررسی‌ها در شرایط شهرستان مانه نشان داده است که کاهش طول دوره رشد رقم از ۱۸۰ روز به ۱۶۰، ۱۴۰ و ۱۲۰ روز، به‌ترتیب می‌تواند حدود هفت، ۱۲ و ۲۵ درصد از نیاز خالص آبیاری را کاهش دهد.

علوی ادامه داد: اصلاح روش آبیاری، از جمله توسعه آبیاری قطره‌ای، و استفاده از کشت نشایی نیز می‌تواند در کاهش مصرف آب مؤثر باشد.

وی تأکید کرد: با توجه به محدودیت منابع آب، هدف تحقیقات تنها افزایش عملکرد در واحد سطح نیست، بلکه تولید بیشتر با آب کمتر و افزایش بهره‌وری آب مورد توجه قرار دارد.

علوی شناسایی ارقام متحمل به شوری را از دیگر محورهای پژوهشی مرکز برشمرد و گفت: در همین راستا، طرحی پژوهشی در کشت و صنعت آستان قدس رضوی اسفراین در حال اجراست که طی آن هشت رقم پنبه شامل حکمت، پرتو، تابان، شایان، گلستان، ارمغان، ساجدی و سروش در شرایط آب و خاک شور ارزیابی می‌شوند.

وی افزود: هدف از اجرای این طرح، شناسایی ارقام سازگارتر با اراضی شور و کمک به انتخاب رقم مناسب برای شرایط مختلف استان است.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی همچنین از اجرای طرح پژوهشی دیگری برای بررسی تأثیر مصرف سولفات منیزیم در مزارع پنبه خبر داد. وی گفت: در این طرح، اثر مصرف سولفات منیزیم معمولی و نوع نانو آن، در زمان‌ها و غلظت‌های مختلف محلول‌پاشی، بر میزان و کیفیت محصول پنبه بررسی می‌شود. این پژوهش در مزرعه‌ای در روستای کلانتر اجرا می‌شود.وی گفت: انتظار می‌رود نتایج این طرح به ارائه توصیه‌های دقیق‌تر برای مدیریت تغذیه پنبه کمک کند.

علوی در پایان خاطرنشان کرد: رویکرد مرکز تحقیقات در حوزه پنبه، حرکت از توصیه‌های عمومی به سمت کشاورزی دقیق و متناسب با شرایط هر منطقه است؛ به‌گونه‌ای که انتخاب رقم بر اساس اقلیم و شوری، مدیریت آبیاری بر مبنای نیاز واقعی گیاه و بهبود تغذیه مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: هدف نهایی این فعالیت‌ها، افزایش پایداری تولید پنبه، کاهش هزینه و مصرف منابع، افزایش بهره‌وری آب و نهاده‌ها و در نهایت بهبود درآمد و امنیت اقتصادی پنبه‌کاران استان است.

علوی تأکید کرد: توسعه تحقیقات مزرعه‌ای و انتقال نتایج به کشاورزان اهمیت ویژه‌ای دارد و یافته‌های پژوهشی زمانی ارزش واقعی پیدا می‌کنند که پس از اعتبارسنجی در شرایط واقعی مزارع، به توصیه‌های عملی و قابل اجرا برای بهره‌برداران تبدیل شوند.