محقق مرکز تحقیقات منابع طبیعی خراسانشمالی مطرح کرد:
بهرهبرداریهای اقتصادی از بیابان با مطالعات استعدادیابی
محقق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی گفت: در زمینه بهرهبرداری از مناطق بیابانی ابتدا میبایست وضع موجود و خاک این مناطق را حفظ سپس درباره بهرهبرداری از این مناطق هدفگذاری کرد.
جواد میری سلیمان در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصراترک»، گفت: محدودیت منابع آبی و شکنندگی اکوسیستم از ویژگیهای بارز مناطق بیابانی محسوب میشوند که هر نوع بهرهبرداری نادرست و غیراصولی از این مناطق موجب تخریب پوشش گیاهی، ایجاد فرسایش خاک، تولید طوفانهای گردوغبار و شورشدن منابع آبوخاک در این مناطق میشوند.
وی در ادامه درباره چگونگی بهرهبرداریها از مناطق نیمهبیابانی و بیابانی عنوان کرد: بیابان فقط یک موضوع مهم زیستمحیطی محسوب نمیشود؛ بلکه بر اساس مطالعات جدید و طبقهبندیهای انجام شده، مناطق نیمهبیابانی و بیابانی از ارکان تأمین امنیت غذایی، اشتغالزایی، توسعه منطقهای و تأمین امنیت ملی نیز محسوب میشوند.
میری سلیمان در ادامه با بیان اینکه اکوسیستم مناطق بیابانی، شکننده است، تصریح کرد: قبل از اینکه نسبت به بهرهبرداری از مناطق بیابانی به فکر احیا و اصلاح این مناطق و بهرهبرداریهای اقتصادی از آن باشیم، میبایست در مرحله نخست حفظ وضع موجود و حفاظت از خاک این مناطق را در اولویت قرار دهیم.
این محقق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی با تأکید بر این نکته که بدون وجود خاک عملاً نمیتوان هیچ برنامهریزی را ترسیم کرد، یادآور شد: تاکنون در مناطق بیابانی اقداماتی از جمله قاچاق چوب درختچههای بومی، برداشتهای بیرویه از گیاهان دارویی بومی و رهاسازی زمینهای کشاورزی موجب تخریب پوشش گیاهی و تولید فرسایش خاک در این مناطق شدهاند.
وی گفت: بنابراین در زمینه بهرهبرداری از مناطق بیابانی ابتدا میبایست وضع موجود و خاک این مناطق را حفظ سپس درباره بهرهبرداری از این مناطق هدفگذاری کرد.
میری سلیمان در ادامه درباره بهرهبرداری اقتصادی از مناطق بیابانی عنوان کرد: اقتصاد بیابان با اقتصاد دیگر مناطق طبیعی متفاوت است چون بازگشت سرمایه در این مناطق کُند است؛ بنابراین در این مناطق میبایست سرمایهگذاری بلندمدت مدنظر قرار گیرد.
محقق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی همچنین تصریح کرد: در زمینه اقتصادی مناطق بیابانی میبایست نگاه چندمنظوره داشت که میتوان به فعالیتهایی شامل شترداری، زنبورداری، کشت و پرورش گیاهان دارویی، انرژیهای تجدیدپذیر (راهاندازی نیروگاههای تولید برق بادی و خورشیدی) همچنین گردشگری بیابان (گردشگری، اکوتوریسم، کویرنوردی، نجوم، گردشگری فرهنگی) ورود کرد.
درعینحال، وی یادآور شد: بهر بهرهبرداری از بیابان باید در قالب تهیه طرحهای مرتعداری تلفیقی اجرایی شود که با تهیه طرحهای مرتعداری تلفیقی استعداد ذاتی عرصههای طبیعی مطالعه و شناسایی میشوند.
میری سلیمان خاطرنشان کرد: استعدادیابی عرصههای طبیعی مبتنی بر تهیه طرحهای مرتعداری تلفیقی شروع شده است از جمله در استان خراسان شمالی.
محقق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی در ادامه با اشاره به استان خراسان شمالی، اظهار کرد: در مناطق بیابانی استان، گیاهان دارویی از جمله زیره سیاه، آنغوزه و شیرینبیان که دارای بازارهای صادراتی هستند همچنین درختچهها و درختهایی از جمله تاغ، گز، بادام کوهی و قیچ که بومی این مناطق هستند را کاشت.
وی در پاسخ به این سؤال که اقتصاد بیابان در کدامین از اراضی (اراضی ملی بیابانی و یا در زمینهای کشاورزی آن مناطق) اجرایی کرد؟ گفت: در مناطق بیابانی با حفظ خاک میتوان اقتصاد بیابان را مبتنی بر برنامهریزیهای بلندمدت و بهرهگیری از مطالعات طرحهای مرتعداری تلفیقی هم در اراضی ملی و هم در اراضی کشاورزی این مناطق اجرایی کرد.
